فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز

فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز

اعتبارسنجی «مقبوله عمربن ‏حنظله» با بررسی کاربردی «تقسیم‏ بندی و تعریف احادیث» از دیدگاه متقدمین و متأخرین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 حوزه علمیه قم
2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
چکیده
مهم‏ترین حدیث برای اثبات ولایت فقیه، «مقبوله عمربن‏ حنظله» از امام صادق(ع) است؛ اعتبارسنجی این حدیث به دلیل اهمیت و جایگاه آن در مشروعیت نظام ولایت فقیه و نظام ‏سازی فقهی ضرورت دارد. یکی از راهکارهای اعتبارسنجی احادیث، بررسی «تقسیم ‏بندی و تعریف احادیث» از دیدگاه متقدمین و متأخرین است. هدف از این پژوهش تبیین و ارزیابی این دو دیدگاه، و تعیین جایگاه و میزان اعتبار حدیث عمربن ‏حنظله به عنوان مبنای مشروعیت نظام ولایت فقیه و نظام ‏سازی فقهی است.
براساس یافته‏ های این تحقیق که با شیوه توصیفی‏ تحلیلی سامان یافته است:

سه تقسیم‏بندی کلی از احادیث وجود دارد: تقسیم‏بندی مشترک (متواتر و غیرمتواتر؛ یا متواتر و واحد)؛ تقسیم‏بندی متقدمین (صحیح و غیرصحیح)؛ تقسیم‏بندی متأخرین (صحیح، حسن، موثق و ضعیف)؛
معیار صحت حدیث، از دیدگاه متقدمین «اعتماد به حدیث و اطمینان به صدور آن از معصوم(ع)»؛ ولی از دیدگاه متأخرین «امامی و عادل بودن تمام روات حدیث» است؛
دیدگاه متأخرین ایرادات مهمی دارد، به‌طور مثال مبتنی بر اعتقاد عامه و مأخوذ از کتب آنان است، موجب تضعیف اکثر احادیث می‏شود...؛ بنابراین، نظریه مختار، اثبات دیدگاه متقدمین و اعتبار اکثر احادیث است؛
حدیث عمربن‏ حنظله از دیدگاه متقدمین حدیثی صحیح، متواتر یا مثل متواتر است و از دیدگاه برخی از متأخرین و بسیاری از علمای بعد از آنان تا معاصرین، مقترن به قرینه و معتبر است.
کلیدواژه‌ها