«فقه نظام» یا «فقه نظام ساز» ترکیبی است نو پیدا که کاربستهای متفاوتی در پیوند با آن رقم خورده است. یافتن درک صحیح از این عنوان و سخن گفتن از ضرورت و چگونگی آن، راه را در جهت ایفای نقشی کارآمدتر برای دانش فقه در عرصههای اجتماعی و کلان، خواهد گشود. این نگاشته با مروری بر اندیشه و آثار آیت اللّه ابوالقاسم علیدوست، تلّقی ایشان از «فقه نظام ساز» را در ذیل سه پرسشِ: چیستی، چرایی و چگونگی، به پاسخ نشسته است. در نگاه ایشان دانش فقه به مثابه دانش کشف شریعت، ناگزیر است تا به کشف نظامات شرعی به عنوان التیامبخش و پیوند دهندهی احکام خُرد و جزیرهای مبادرت نماید. این نظامها، مسیر تحقّق احکام شرعی برای دست یابی به مقاصد کلان شریعت را هموارتر میکنند. تلاش برای بازشناسی و معرّفی ظرفیّت دانش فقه از جهت منابع و روش، از جمله گامهای ستودنی این فقیه نواندیش در به بارنشاندن این مهم قلمداد میشود.
