فلسفه ی فقه، دانشی توصیفی، تحلیلی و انتقادی ناظر به «فقه» است که موضوع آن، فقه (به معنای علم فقه و مجموعه گزاره های استنباط شده) استنباط و مناهج فقهی است؛ مسائل فلسفه ی فقه، مباحث تحلیلی و گزارشی از موضوعات آن است. با این حال، سؤال اصلی نوشتار حاضر این است که مهمترین روشها، مکاتب و رویکردهای فقهی مطرح ذیل فلسفه ی فقه کدام است؟ تمام تلاش نویسنده این بودهاست که با روش توصیفی ـ تحلیلی به این سؤال پاسخ دهد که مهمترین دستاوردهای پژوهشی به لحاظ روشی درسدهی اخیر در حوزهیعلمیهی قم چه بوده است؟ میتوان گفت دو جریان برجسته ی روشی در حوزههای علمیّه عبارتند از: مکتب قم و مکتب نجف. مکتب قم که بیشتر برپایه ی تجمیع ظنون بنانهاده شده، در صدسال اخیر روند روبهرشدی داشته است. پس از شکلگیری حکومت دینی در ایران، تفقّه هم از حیث رویکردی دچار تحوّل شده و وجوه اجتماعی و حکومتی آن برجسته میشود و هم از حیث روشی بهسمت روش یا «منهج تلفیقی» حرکت کرده و طیف قابل توجّهی از نسل جدید فقیهان از مزایای هردو مکتب قم و نجف بهره میبرند. از این روی، حوزهی علمیه به ویژه حوزهی علمیهی قم در صدسال اخیر با یک رشد در حوزه ی رویکردی و روشی مواجه بوده است.
علیدوست، ابوالقاسم و ایزدی، حسین. (1402). فلسفه فقه در سده اخیر حوزه علمیه قم با رویکرد روششناسی. فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز، 2(4)، 7–38.
MLA
علیدوست، ابوالقاسم، و ایزدی، حسین. "فلسفه فقه در سده اخیر حوزه علمیه قم با رویکرد روششناسی"، فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز، 2، 4، 1402، 7–38.
HARVARD
علیدوست، ابوالقاسم، و ایزدی، حسین. (1402). 'فلسفه فقه در سده اخیر حوزه علمیه قم با رویکرد روششناسی'، فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز، 2(4), pp. 7–38.
CHICAGO
علیدوست، ابوالقاسم و ایزدی، حسین، "فلسفه فقه در سده اخیر حوزه علمیه قم با رویکرد روششناسی." فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز، 2 4 (1402): 7–38,
VANCOUVER
علیدوست ابوالقاسم، ایزدی حسین. فلسفه فقه در سده اخیر حوزه علمیه قم با رویکرد روششناسی. فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز. 1402;2(4):7–38.