فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز

فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز

سیر تطوّر فقه هنر در سده‏ ی اخیر حوزه ‏ی علمیّه‏ ی قم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 حوزه علمیه قم
2 مرکز فقهی ائمّه اطهار (ع)
چکیده
همه‏ ی علوم بشری در طول تاریخ تطوّراتی را پشت سر گذاشته و مسائل جدیدی را به وجود آورده و پرورانده ‏اند؛ امّا «فقه هنر» یکی از ابواب نوپدید فقهی است. گرچه برخی مسائل آن در کتب فقهی مطرح شده ‏است؛ امّا طرح آن به‌عنوان یک باب فقهی، سابقه‌ای در میراث فقهی ندارد. حال سؤال اصلی این نوشتار آن است که سیر تطوّر فقه هنر به‏ ویژه در سده‏ ی اخیر حوزه ‏ی علمیّه ‏ی قم چگونه است؟ برای آن‏که بتوان سیر تطوّر فقه هنر را بررسی کرد؛ باید سیر پیدایش، شکل‌گیری و مراحل گسترش و توسعه‏ی این بحث را مورد جست‏وجو قرار داد. بی‌شک در این زمینه تحقیقی مستقل و نظام‌مند که سیر تطوّر مباحث و مسائل فقه هنر را بررسی کرده باشد، تاکنون وجود نداشته‏ است.
تلاش این تحقیق با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع و تحقیقات کتابخانه‌ای و اسنادی، بر آن است که گزارش نسبتاً جامع و کاملی از فرایند تطوّرات فقه هنر در سده‏ ی اخیر حوزه ‏ی علمیّه ‏ی قم و تلاش‌های انجام شده در این خصوص ارائه دهد و ظرفیّت‌های پیش رو و بسترهای توسعه‏ ی آن‌ را در عرصه ‏ی آموزشی و پژوهشی که نیاز مبرم فقه‌پژوهان و متولّیان امر فرهنگ است، پیشنهاد نماید.
از مهم‏ترین نتایج و دست‏آوردهای پژوهشی قابل ارائه می‏توان به مواردی چون «عدم ‏سازوکار مناسب فقهی جهت پاسخ‏گویی به انبوهی از سؤالات و مسائل هنری؛ نبود عنوان فقه هنر در میراث فقهی؛ لزوم تأسیس رشته‌هایی در موضوعات هنری با رویکرد اسلامی؛ لزوم شناخت حدّومرزهای مقوله‏ ی هنری مورد سؤال برای رسیدن به موضوع‌شناسی صحیح مسائل هنری؛ لزوم توجّه و دقّت در کشف و شناخت نصوص دینیِ هنری یا مبیّن هنرهای حلال» اشاره کرد.
کلیدواژه‌ها