گروه فقه تربیت موسسه آموزش عالی فقه و علوم انسانی امام رضا علیه السلام
چکیده
این پژوهش با رویکردی فقهی ـ تربیتی به تبیین روش «مصونسازی از معرضیتِ شبهه» به عنوان راهبردی بنیادین در صیانت اعتقادی متربیان میپردازد. در عصر گسترش جریان سیّال اطلاعات و افزایش شبهات حقنما، پرسش اصلی آن است که آیا پیشگیری از قرارگرفتن متربّی در معرض شبهات، صرفاً رویکردی توصیهای است یا از منظر فقه تربیت واجد حکمی الزامآور برای مربّیان و نهادهای مسئول تربیت به شمار میآید. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایهی تتّبع در منابع قرآنی، روایی و قواعد فقهی و عقلایی موجود، به واکاوی مبانی این الزام پرداخته است. یافتهها نشان میدهد «معرضیتِ شبهه» در منطق فقهی وضعیتی مخاطرهآمیز تلقّی میشود که در صورت ناتوانی متربّی در تحلیل معرفتی، خروج از آن وظیفهای تکلیفی برای سازوکارهای تربیتی ایجاد میکند. بر این اساس، مصونسازی محیطی نه انسداد اندیشه، بلکه راهبردی تمهیدی برای ایجاد فضای فکری سالم، تثبیت فرایند تبیین و زمینهسازی برای دستیابی به تقوای فکری و مصونیت درونی است. این نوشتار همچنین با تبیین تمایز ماهوی میان «مصونسازی تربیتی» و «سانسور سیاسی»، بر ضرورت مدیریت هوشمند دسترسیهای رسانهای و تقویت نقش صیانتی خانواده در فرایند تربیت اعتقادی تأکید میکند.