فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز

فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز

واکاوی فلسفه‌ی فقه روابط بین الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه قم
چکیده
فقه سیاست خارجی به عنوان یکی از حوزه‌های فقه مضاف، در مسیر نظام‌سازی با چالش‌های بنیادینی همچون فقدان ضمانت اجرای بین‌المللی، تکثر حاکمیت‌ها در برابر انگاره‌ی جامعه‌ی واحد، و تعارض منافع دولت‌ها روبروست. پژوهش حاضر با هدف واکاوی فلسفه‌ی فقه سیاست خارجی و تبیین امکان قانون‌گذاری در این حوزه، به دنبال پاسخ به این پرسش است که ماهیت و ضرورت‌های نظام‌سازی فقهی در عرصه‌ی بین‌الملل چیست. این نوشتار با رویکردی هستی‌شناسانه، به بررسی مبانی «فلسفه‌ی فقه» سیاست خارجی پرداخته و تلاش می‌کند چالش‌های نظام‌سازی را در تلاقی با مفاهیمی چون اخلاق بین‌الملل و صلاحیت‌های مقام قانون‌گذار تحلیل نماید. نوآوری تحقیق در شناسایی دقیق این موانع فقهی و ارائه‌ی راهکارهای سیستمی برای غلبه بر آن‌ها نهفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که با تکیه بر عناصر پویای فقهی همچون قواعد آمره‌ی بین‌المللیِ اسلام، مشروعیت اقدامات متقابل و استیفای حقوق مسلمانان، می‌توان چارچوبی معنادار برای «فقه نظام‌ساز» در سیاست خارجی ترسیم و به چالش‌های حکمرانی در تراز فراملی پاسخی جامع داد. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و با ماهیت توصیفی ـ تحلیلی انجام شده که داده‌های آن به شیوه‌ی کیفی و با روش گردآوری کتابخانه‌ای پردازش شده‌اند.
کلیدواژه‌ها