پژوهش حاضر با هدف واکاوی مبانی فقهی شاخص‌های سبک زندگی اسلامی و تبیین کارکرد آن‌ها در تقویت سازگاری زناشویی، بر پایه‌ی «فقه نظام خانواده»، انجام شده است. مسئله‌ی اصلی پژوهش، رویکرد تقلیل‌گرایانه‌ی برخی رویه‌های قضایی است که تعارضات زناشویی را صرفاً با معیار «نشوز» ارزیابی می‌کنند و «حسن معاشرت» را به توصیه‌هایی فاقد ضمانت‌اجرا تقلیل می‌دهند. این مقاله با بهره‌گیری از روش تحلیلی ـ اجتهادی، به تفکیک مراتب فضایل اخلاقی از تکالیف الزام‌آور می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که شاخص‌هایی نظیر قناعت، اشباع مشروع، عفاف و ایثار، از مؤلفه‌های اساسی و کارکردی خانواده به‌شمار می‌روند. بر پایه‌ی نظریه‌ی «شروط ارتکازی»، رعایت حداقل الزامات عقلایی در این رفتارها، فراتر از توصیه‌ی اخلاقی، واجد آثار حقوقی است. به‌کارگیری این شاخص‌ها از طریق مدیریت هیجانات، هم‌سوسازی شناختی زوجین و ایجاد انعطاف‌پذیری رفتاری، ظرفیت حل مسئله را ارتقا می‌دهد و زمینه‌ی مهار تعارضات پیش از تبدیل‌شدن آن‌ها به بحران را فراهم می‌سازد. برای نمونه، قناعت می‌تواند به کنترل تنش‌های مالی و عفاف به تأمین امنیت عاطفی زوجین کمک کند. در مقابل، فقدان عمدی این ارکان، در صورت تحقق شرایط لازم، می‌تواند مصداق «سوءمعاشرت» و «مضاره» تلقی شود و زمینه‌ی اعمال قواعد بازدارنده‌ای همچون قاعده‌ی «لاضرر» را در برابر استیفای ظالمانه‌ی حقوق فراهم آورد. در نهایت، پژوهش نشان می‌دهد که حاکم شرع می‌تواند با استناد به نظر کارشناسان بالینی و در چارچوب موازین شرعی و قانونی، حقوق همسر آزارگر را محدود سازد و در جهت تحقق غایات نکاح گام بردارد.