یکی از روشهای اجتهادی در علم فقه که امروزه در میان اهل سنت جایگاه ویژه ای پیدا کرده، روش اجتهاد مقاصدی است که این روش نیز مانند سایر روش ها دارای مبانی و ویژگی های خاص به خود است. مقاصد شریعت اهداف و غایاتی است که شارع در تشریع خود آنها لحاظ کرده است و اساساً احکام شرعی برای تحقق این غایات جعل شده است . این تحقیق بر آن است که با نگاهی تطبیقی و با روش توصیفی - تحلیلی به بررسی نقش مقاصد الشریعه در استنباط و کارایی اجتهاد بپردازد. مقاصد در حوزه استنباط در تضییق و توسعه روایات، ارزیابی دلالت روایات و به عنوان مرحج در تعارض روایات می تواند نقش مهمی را ایفا کند. مقاصد در حوزه کارایی اجتهاد در قاعده سازی و نظام سازی فقهی و جلوگیری از احتیاطهای ناروا می تواند نقش آفرینی کند.